Bệnh viêm khớp nhiễm khuẩn

Nguyên tắc điều trị và phương pháp điều trị bệnh viêm khớp nhiễm khuẩn

1.Nguyên tắc

Chẩn đoán bệnh sớm, dùng ngay kháng sinh đường tĩnh mạch, dẫn lưu mủ khớp khi cần thiết, bất động khớp tương đối có thể ngăn chặn được tình trạng huỷ hoại khớp.

– Thực hiện ngay việc cấy máu, lấy dịch khớp, làm xét nghiệm dịch khớp nhanh bằng phương pháp soi tươi nhuộm gram tìm vi khuẩn.

– Căn cứ kết quả soi tươi nhuộm gram kết hợp với các yếu tố nguy cơ dự đoán chủng vi khuẩn từ đó lựa chọn ngay kháng sinh thích hợp – trước khi có kết quả cấy máu hoặc dịch khớp (thường có sau 3-5 ngày hoặc lâu hơn tuỳ loại vi khuẩn).

– Lưu ý việc sử dụng kháng sinh tiêm trực tiếp vào khớp là không cần thiết vì tác dụng không tốt hơn, thậm chí có thể gây nên tình trạng viêm khớp do tinh thể thuốc.

2.Điều trị cụ thể

2.1: Điều trị viêm khớp nhiễm khuẩn không do lậu cầu

– Khi chưa có kết quả cấy máu, cấy dịch khớp và kháng sinh đồ, soi tươi nhuộm gram dịch khớp âm tính: dùng ngay kháng sinh cephalosporin thế hệ 3 đường tĩnh mạch (TM) như cephotaxim 3g/ngày chia 3 lần (cách 8 giờ một lần), hoặc ceftriaxon 1-2g, một lần/ngày có thể bao phủ đầy đủ các nhiễm vi khuẩn thông thường (cộng đồng) ở người lớn.

– Trường hợp soi tươi nhuộm gram dịch khớp phát hiện vi khuẩn gram dương: oxacillin hoặc nafcillin 2g mỗi 6 giờ một lần (8g/ngày). Hoặc clindamycin 2,4g TM/ngày chia 4 lần (mỗi 6 giờ một lần).

– Nếu nghi ngờ nhiễm tụ cầu vàng kháng kháng sinh (ví dụ VKNK mắc phải ở bệnh viện): vancomycin 2g/ngày chia hai lần (pha với dung dịch đẳng trương truyền tĩnh mạch).

Nguyên tắc điều trị và phương pháp điều trị bệnh viêm khớp nhiễm khuẩn

– Những bệnh nhân nghi nhiễm trùng trực khuẩn mủ xanh (P. aeruginosa) hoặc nhiễm trùng khớp khi đang dùng thuốc khác đường truyền tĩnh mạch cần phối hợp thêm kháng sinh nhóm aminoglycosid (ví dụ gentamycin 3mg/kg/ngày- dùng một lần tiêm bắp vào buổi sáng) hoặc cephalosporin thế hệ 3 (ví dụ ceftriaxon 1-2g, tĩnh mạch một lần trong ngày, hoặc ceftazidim 3g/ngày chia 3 lần).

– Trưòng hợp cấy dịch khớp hoặc cấy máu dương tính thì việc điều trị theo kháng sinh đồ.

+ Với nhiễm khuẩn do tụ cầu vàng nhậy cảm với kháng sinh thì dùng oxacillin, hoặc nafcillin, hoặc clindamycin như trên. Trường hợp tụ cầu vàng kháng methicillin thì dùng vancomycin 2g/ngày chia 2 lần với thời gian khoảng 4 tuần.

+ Nhiễm khuẩn do phế cầu hoặc liên cầu do vi khuẩn nhậy với penicillin thì dùng penicillin G, 2 triệu đơn vị tĩnh mạch mỗi 4 giờ trong 2 tuần. Do H. influenzae và S. pneumoniae kháng penicillin thì điều trị bằng ceftriaxon 1-2g, một lần/ngày hoặc cefotaxim 1g, 3 lần/ngày trong 2 tuần.

+ Phần lớn nhiễm khuẩn gram âm có thể chữa bằng một kháng sinh thế hệ 2 hoặc 3 tĩnh mạch trong 3-4 tuần hoặc thuốc nhóm fluoroquinolon như levofloxacin 500mg TM hoặc uống mỗi 24 giờ.

+ Nhiễm khuẩn trực khuẩn mủ xanh nên điều trị ít nhất 2 tuần phối hợp aminoglycosid với một kháng sinh penicillin phổ rộng như mezlocillin 3g tĩnh mạch mỗi 4 giờ, hoặc ceftazidim lg mỗi 8 giờ. Thời gian dùng trong khoảng 2 tuần, sau đó dùng kháng sinh fluoroquinolon như ciprofloxacin 750mg uống 2 lần/ngày đơn độc hoặc phối hợp vối một thuốc nhóm penicillin phổ rộng như trên, hoặc penicillin phổ rộng phối hợp một thuốc nhóm aminoglycosid.

Thời gian điều trị viêm khớp nhiễm khuẩn tuỳ loại vi khuẩn, độ nhậy cảm – tình trạng kháng thuốc… Thông thường khoảng từ 1-2 tuần truyền tĩnh mạch sau đó chuyển sang đường uống bằng kháng sinh thích hợp. Liệu trình điều trị từ 2 – 4 tuần.

Dẫn lưu mủ và các chất bẩn bên trong dịch khớp rất cần thiết trong điều trị. Liệu pháp này có tác dụng giảm đau, giảm nguy cơ tạo vách ngăn, giảm nguy cơ hoại tử do làm giảm áp lực trong khớp, loại bỏ những chất gây viêm, loại bỏ một phần vi khuẩn trong khớp.

Thậm chí chỉ bằng hút dịch khớp trong trường hợp khớp không tạo vách ngăn cũng cho kết quả tốt. Nội soi rửa khớp có thể tiến hành ngay hoặc sau khi hút dịch khớp không có kết quả. Trong một số trường hợp cần phẫu thuật mở khớp để loại bỏ vách ngăn cũng như màng hoạt dịch, sụn khớp hay phần xương bị nhiễm khuẩn.

Phẫu thuật mở khớp là điều trị tốt nhất cho nhiễm khuẩn khớp háng, đặc biệt ở trẻ em – đối tượng chỏm xương đùi dễ bị đe doạ bởi nhiễm khuẩn. Không cần thiết bất động khớp trong VKNK ngoại trừ chỉ định trong trường hợp bệnh nhân rất đau mà điều trị thuốc toàn thân chưa khống chế được.

Lưu ý tập thụ động từng bước cho bệnh nhân có tác dụng chống dính khốp, tuy nhiên cần tránh dồn lực nên khớp tổn thương trong trường hợp triệu chứng viêm chưa kiểm soát tốt. Việc kết hợp glucocorticoid với kháng sinh đã chứng tỏ cải thiện tiên lượng ở động vật thực nghiệm có nhiễm khuẩn tụ cầu vàng. Tuy nhiên chưa có nghiên cứu nào tiến hành trên người được đánh giá đầy đủ.

2.2: Điều trị viêm khớp nhiễm khuẩn do lậu cầu

– Trường hợp lậu cầu nhạy cảm penicillin có thể dùng amoxicillin uống 1500mg/ngày chia 3 lần, hoặc dùng ciprofloxacin uống 1000mg chia hai lần/ngày (ngoại trú).

– Trường hợp nghi ngờ lậu cầu kháng penicillin: khởi đầu ceftriaxon 1g tĩnh mạch mỗi 24 giờ trong 7 ngày. Một khi triệu chứng tại chỗ và toàn thân kiểm soát tốt có thể chuyển dùng ciprofloxacin uống 500mg hai lần/ngày. Hoặc spectinomycin 2g tiêm bắp mỗi 12 giờ/ngày trong 7 ngày.

Thường viêm mủ khớp gối do lậu cầu thường chỉ cần phối hợp kháng sinh 7 – 14 ngày kết hợp với hút dịch khớp là đủ, hiếm khi cần nội soi rửa khớp hoặc phẫu thuật mở khớp. Trường hợp hội chứng nhiễm khuẩn do lậu cầu nên cho kháng sinh phối hợp điều trị cả Chlamydia trachomatis trừ khi có bằng chứng chắc chắn là không bội nhiễm thêm vi khuẩn này.

NHÀ THUỐC ĐÔNG Y GIA TRUYỀN

LƯƠNG Y: NGUYỄN THỊ HƯỜNG

Hotline: 0936 009 783 | 0973 084 256

Huyện Mỹ Đức - Thành phố Hà Nội

Website: http://luongynguyenthihuong.com/ 

Email: luongynguyenthihuong@gmail.com